7.4.19

Ο σινικός έλεγχος των σπάνιων γαιών και η αντιμετώπισή του

Οι Δυτικές χώρες (ΗΠΑ – ΕΕ – Ιαπωνία – Ισραήλ) έχουν παραδώσει τα ηνία της τεχνολογίας των σπάνιων γαιών στην Κίνα εδώ και αρκετές δεκαετίες. Εάν η χρήση των σπάνιων γαιών επικεντρωνόταν μόνο στις εμπορικές εφαρμογές τότε θα μπορούσε να υποστηρίξει κανείς ότι αυτό δεν είναι και τόσο σημαντικό. Όταν όμως οι σπάνιες γαίες χρησιμοποιούνται σε εκατοντάδες υπερσύγχρονα στρατιωτικά οπλικά συστήματα (μαγνητικό όπλο, drones, πυραυλικά συστήματα κλπ.), τότε το διακύβευμα έχει μεγαλύτερο βάρος. Τότε, η υπεροχή της τεχνολογικής ισχύος στον τομέα των σπάνιων γαιών επηρεάζει συνολικά το αποτέλεσμα του «σύγχρονου» πολέμου.  Τα «Δυτικά» Μέσα Ενημέρωσης σπάνια αναφέρουν αυτές τις εξελίξεις καθώς τις αγνοούν ή τις υποβαθμίζουν. Η κεντρική στρατηγική του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος όσο αφορά τις σπάνιες γαίες – και την εξαγορά Δυτικών στρατηγικών υποδομών π.χ. λιμάνια – στηρίζεται στις τέσσερις παρακάτω φράσεις:
– Jun-min jiehe («Συνδύασε το στρατιωτικό με το πολιτικό»).
– Ping-zhan jiehe («Συνδύασε την ειρήνη με τον πόλεμο»).
– Jun-pin youxian («Δώσε προτεραιότητα στα στρατιωτικά προϊόντα»)
– Yi min yan jun («Άφησε το πολιτικό να ενισχύει το στρατιωτικό»).

Η ΕΕ πρόσφατα εξέφρασε δια στόματος του Γάλλου Προέδρου εξοχότατου κ. Μακρόν το γεγονός ότι η «η εποχή της ευρωπαϊκής αφέλειας (για την Κίνα) έχει τελειώσει». Η Ευρωπαϊκή αφέλεια είχε επισημανθεί πολλάκις από τον γράφοντα τα τελευταία χρόνια.

Η ηγετική θέση της Κίνας στην τεχνολογική ισχύ των σπάνιων γαιών αποτυπώνεται στο γράφημα. Η εικόνα αυτή καταδεικνύει την τραγική πραγματικότητα για τη «Δύση». Η εικόνα απεικονίζει τον αριθμό διπλωμάτων (πατέντες) που έχουν κατατεθεί από τη δεκαετία του ’50 μέχρι σήμερα από τις διάφορες χώρες του κόσμου. Συνοπτικά, τα δεδομένα για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στην τεχνολογία σπάνιων γαιών (πάνω από 80.000 καταχωρίσεις σε διάστημα 68 ετών) καταδεικνύουν τα εξής:
* Η Κίνα έχει συσσωρεύσει μια υπεροχή 23.000 διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (πατέντες) σε σχέση με τις ΗΠΑ σε μόλις 14 χρόνια.
* Η Κίνα αυτή τη στιγμή καταθέτει ετησίως περισσότερα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (πατέντες) σπάνιων γαιών από ό,τι ο υπόλοιπος κόσμος (RoW) συνδυαστικά.
* Μέχρι το 2021 η Κίνα θα έχει συγκεντρώσει περισσότερα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (πατέντες) και θα υπερκεράσει όλο τον υπόλοιπο κόσμο (RoW).
Ελάχιστοι αντιλαμβάνονται ότι η Κίνα διαθέτει το 100% μονοπώλιο σε ολόκληρη την «αλυσίδα αξίας» («value chain») των σπάνιων γαιών. Κομμάτι της «αλυσίδας αξίας» των σπάνιων γαιών στην Κίνα αποτελούν δύο mega-πόλεις στην Κίνα (Ganzho και Baοtou) με συνολικό πληθυσμό περίπου 17 εκατομμύρια κατοίκων. Σκεφτείτε το: 17 εκατομμύρια κάτοικοι σε δύο mega-πόλεις στην Κίνα ασχολούνται αποκλειστικά και καθημερινά με τις σπάνιες γαίες! Οι δύο αυτές πόλεις ονομάζονται χαρακτηριστικά «πόλεις των σπάνιων γαιών». Η κινεζική «αλυσίδα αξίας» των σπάνιων γαιών περιλαμβάνει επίσης πάνω από 400 εταιρείες (εννοείται όλες κρατικά ελεγχόμενες, δηλαδή από το ΚΚΚ) και πάνω από 100 χιλιάδες κατόχους διδακτορικών ως εγγεγραμμένα μέλη στις Κινεζικές επαγγελματικές ενώσεις σχετικές με τις σπάνιες γαίες.

Αυτά δεν μπορεί καμία Δυτική χώρα να τα αντιμετωπίσει μόνη της. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο απαιτείται η συνέργεια (1 + 1 = 3) των Δυτικών χωρών ώστε να αντιμετωπισθεί ολιστικά η επερχόμενη μόνιμη επικράτηση της Κίνας σε αυτόν τον τομέα. Το ΝΑΤΟ αποτελεί παράδειγμα συνεργασίας – συμμαχίας χωρών με κοινό σκοπό την υπεράσπιση των δημοκρατικών αξιών της φιλελεύθερης αστικής Δημοκρατίας. Τα οπλικά συστήματα των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ εξαρτώνται 100% από τις κινεζικές σπάνιες γαίες. «Η εποχή της ΝΑΤΟϊκής αφέλειας (για την Κίνα) πρέπει να τελειώσει». Η δημιουργία συμμαχιών μεταξύ κρατών, αλλά και μεταξύ εταιρειών, για τη βιώσιμη αξιοποίηση των σπάνιων γαιών θα οδηγήσει στο στήσιμο κατάλληλης αλυσίδας αξίας («value chain») και θα σταματήσει το μονοπώλιο της Κίνας. Χρειάζεται ένα «ΝΑΤΟ» σπάνιων γαιών.

Δρ. Σωτήρης Ν. Καμενόπουλος, PhD Σχολής Μηχανικών Ορυκτών Πόρων Πολυτεχνείου Κρήτης

No comments :