Με οδύνη είδα τα βίντεο ανατίναξης στις 18/6/2026 των καδοφόρων εκσκαφέων στο Ορυχείο Μαυροπηγής. Πρόκειται για εκσκαφείς που είχε αγοράσει η 100% ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΗ για τα παλιά ορυχεία Κύριου Πεδίου και Καρδιάς. Η δυνατότητα αξιοποίησης των συγκεκριμένων μηχανημάτων για τη διάνοιξη του λιγνιτωρυχείου στη Μαυροπηγή, σε σχέση με την προμήθεια νέου εξοπλισμού, ήταν ακριβώς το αντικείμενο της διδακτορικής μου διατριβής στη Σχολή Μηχανικών Μεταλλείων – Μεταλλουργών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου την περίοδο 1996-2000.
Ο Διευθυντής του Λιγνιτικού Κέντρου φέρεται σε σχετικό δημοσίευμα να δήλωσε πως «πρόκειται για εξοπλισμό που έχει τεθεί εκτός λειτουργίας και δεν εξυπηρετεί πλέον τις ανάγκες της λιγνιτικής δραστηριότητας». Είναι βεβαίως γνωστό ότι η λιγνιτική δραστηριότητα καθόλου δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα που ενδιαφέρονται να καίμε όλο και περισσότερο φυσικό αέριο (μέχρι τουλάχιστον το 2050, σύμφωνα με το δήθεν «Εθνικό» Σχέδιο για την Ενέργεια & το Κλίμα, όσα φ/β & αιολικά κι αν γεμίσουν τη χώρα). Ωστόσο, στο συγκεκριμένο τύπο των 100% ηλεκτροκίνητων μηχανημάτων η παλαιότητα καθόλου δεν σημαίνει πως είναι για πέταμα, πολύ περισσότερο για καταστροφή και μετατροπή σε scrap. Κατά τη συντήρηση γίνονται αντικαταστάσεις πολλών βασικών εξαρτημάτων (ερπύστριες, συρματόσχοινα, σύστημα περιφοράς, κλπ) κι επειδή η αντικατάσταση με νέα μηχανήματα είναι πανάκριβη, το μόνο που πρακτικά ενδιαφέρει είναι η κατάσταση της κύριας μεταλλικής δομής τους. Με απλά λόγια, σε τι κατάσταση είναι το «σασί» κι αυτό ελέγχεται με εξειδικευμένη μεταλλοτεχνική επιθεώρηση. Στα συγκεκριμένα μηχανήματα έγινε εκτενής έλεγχος από Ευρωπαϊκό Οίκο πριν ενταχθούν στο ορυχείο Μαυροπηγής.
Στις 15/2/2023 η «Δ»ΕΗ είχε προχωρήσει σε παρόμοια ανατίναξη, μετατρέποντας σε scrap το τμήμα του εκσκαφέα Ε3 του ορυχείου Αμυνταίου, που είχε πληγωθεί κατά την κατολίσθηση στις 10/6/2017. Αλλά αν εκείνη η ανατίναξη αφορούσε τμήμα εκσκαφέα σε ανενεργό ορυχείο, η τωρινή ανατίναξη αφορούσε λειτουργικό εξοπλισμό σε λειτουργικό ορυχείο. Κι αυτό είναι ασυγχώρητο. Ο Διευθυντής του Λιγνιτικού Κέντρου φέρεται επίσης να είπε «το επόμενο διάστημα αναμένεται να ακολουθήσουν αντίστοιχες ενέργειες και σε άλλους καδοφόρους εκσκαφείς που έχουν αποσυρθεί από την παραγωγική διαδικασία». Αυτό είναι και απαράδεκτο και εγκληματικό. Αν δεν θέλουν τα συγκεκριμένα μηχανήματα, υπάρχει πολύ καλύτερος τρόπος ν’ αξιοποιηθούν, αντί να γίνουν παλιοσίδερα. Ας κάνουν μουσείο μεταλλευτικής ιστορίας της περιοχής. Ή ας βγουν στην αγορά να τα πουλήσουν ως μηχανήματα, σίγουρα θα βρεθούν χώρες να τα πάρουν. Ή στο κάτω-κάτω ας τα χαρίσουν! Έτσι κι αλλιώς είναι μηχανήματα που δεν τα πλήρωσαν οι τωρινοί μέτοχοι: πληρώθηκαν από όλους τους Έλληνες μέσα απ’ τους λογαριασμούς του ρεύματος. Και σ’ αυτούς ανήκουν.
Η γιαγιά μου η κυρα-Φώτω, που γεννήθηκε επί Τουρκοκρατίας και πήγε μόνο στο Δημοτικό, με την αστείρευτη λαϊκή σοφία της μου είχε πει: «Δεν χαλάς αυτό που έχεις, για κάτι που δεν έχεις». Αυτό ακριβώς που ήξερε η γιαγιά του Δημοτικού πριν από δεκαετίες δεν το ξέρουν οι τωρινοί «μεγάλοι μάνατζερ» και οι «άριστοι πολιτικοί»: κατέστρεψαν τον ΕΛΛΗΝΙΚΟ λιγνίτη, για χάρη ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΟΥ φυσικού αερίου. Δυστυχώς έχουμε μπλέξει με ανθρώπους που κοιτούν να καταστρέψουν, όχι να δημιουργήσουν.
Μετά τον Πανελλήνιο σάλο η ΔΕΗ επεχείρησε, με ΕΞΑΣΕΛΙΔΗ ανακοίνωση γεμάτη παραμύθια για αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης, να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα για την ανατίναξη εκσκαφέων στο ορυχείο Μαυροπηγής.
1. Το παραμύθι του «ακριβού» λιγνίτη λόγω CO2
Το 2013, επί κυβέρνησης Σαμαρά, ανατέθηκε η σύμβαση για τη νέα, σύγχρονης τεχνολογίας, λιγνιτική μονάδα Πτολεμαΐδα 5. Η προδιαγραφή για εκπομπές CO2 ήταν 1,05 tn/MWh. Στην πραγματικότητα, προσέχοντας την ποιότητα του λιγνίτη κατά την εξόρυξη στο ορυχείο, οι εκπομπές μπορούν να μειωθούν κάτω από 1tn/MWh. Το Μάιο 2025, κατά την παρουσίαση επενδυτικού σχεδίου παρουσία του πρωθυπουργού, η ΔΕΗ ανακοίνωσε την κατασκευή μονάδας καύσης σκουπιδιών. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Ενέργειας, ένας τόνος καιόμενων σκουπιδιών εκπέμπει 1tn CO2. Στην πραγματικότητα θα εκπέμπει περισσότερο, επειδή η πρόβλεψη είναι να καίγονται σκουπίδια των τελευταίων κλάσεων ποιότητας (4 & 5). Πρακτικά αντικατάσταση της καύσης λιγνίτη με καύση σκουπιδιών, με εκπομπές δυνητικά καρκινογόνων ουσιών (διοξίνες & φουράνια).
Ο Διευθυντής του Λιγνιτικού Κέντρου φέρεται σε σχετικό δημοσίευμα να δήλωσε πως «πρόκειται για εξοπλισμό που έχει τεθεί εκτός λειτουργίας και δεν εξυπηρετεί πλέον τις ανάγκες της λιγνιτικής δραστηριότητας». Είναι βεβαίως γνωστό ότι η λιγνιτική δραστηριότητα καθόλου δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα που ενδιαφέρονται να καίμε όλο και περισσότερο φυσικό αέριο (μέχρι τουλάχιστον το 2050, σύμφωνα με το δήθεν «Εθνικό» Σχέδιο για την Ενέργεια & το Κλίμα, όσα φ/β & αιολικά κι αν γεμίσουν τη χώρα). Ωστόσο, στο συγκεκριμένο τύπο των 100% ηλεκτροκίνητων μηχανημάτων η παλαιότητα καθόλου δεν σημαίνει πως είναι για πέταμα, πολύ περισσότερο για καταστροφή και μετατροπή σε scrap. Κατά τη συντήρηση γίνονται αντικαταστάσεις πολλών βασικών εξαρτημάτων (ερπύστριες, συρματόσχοινα, σύστημα περιφοράς, κλπ) κι επειδή η αντικατάσταση με νέα μηχανήματα είναι πανάκριβη, το μόνο που πρακτικά ενδιαφέρει είναι η κατάσταση της κύριας μεταλλικής δομής τους. Με απλά λόγια, σε τι κατάσταση είναι το «σασί» κι αυτό ελέγχεται με εξειδικευμένη μεταλλοτεχνική επιθεώρηση. Στα συγκεκριμένα μηχανήματα έγινε εκτενής έλεγχος από Ευρωπαϊκό Οίκο πριν ενταχθούν στο ορυχείο Μαυροπηγής.
Στις 15/2/2023 η «Δ»ΕΗ είχε προχωρήσει σε παρόμοια ανατίναξη, μετατρέποντας σε scrap το τμήμα του εκσκαφέα Ε3 του ορυχείου Αμυνταίου, που είχε πληγωθεί κατά την κατολίσθηση στις 10/6/2017. Αλλά αν εκείνη η ανατίναξη αφορούσε τμήμα εκσκαφέα σε ανενεργό ορυχείο, η τωρινή ανατίναξη αφορούσε λειτουργικό εξοπλισμό σε λειτουργικό ορυχείο. Κι αυτό είναι ασυγχώρητο. Ο Διευθυντής του Λιγνιτικού Κέντρου φέρεται επίσης να είπε «το επόμενο διάστημα αναμένεται να ακολουθήσουν αντίστοιχες ενέργειες και σε άλλους καδοφόρους εκσκαφείς που έχουν αποσυρθεί από την παραγωγική διαδικασία». Αυτό είναι και απαράδεκτο και εγκληματικό. Αν δεν θέλουν τα συγκεκριμένα μηχανήματα, υπάρχει πολύ καλύτερος τρόπος ν’ αξιοποιηθούν, αντί να γίνουν παλιοσίδερα. Ας κάνουν μουσείο μεταλλευτικής ιστορίας της περιοχής. Ή ας βγουν στην αγορά να τα πουλήσουν ως μηχανήματα, σίγουρα θα βρεθούν χώρες να τα πάρουν. Ή στο κάτω-κάτω ας τα χαρίσουν! Έτσι κι αλλιώς είναι μηχανήματα που δεν τα πλήρωσαν οι τωρινοί μέτοχοι: πληρώθηκαν από όλους τους Έλληνες μέσα απ’ τους λογαριασμούς του ρεύματος. Και σ’ αυτούς ανήκουν.
Η γιαγιά μου η κυρα-Φώτω, που γεννήθηκε επί Τουρκοκρατίας και πήγε μόνο στο Δημοτικό, με την αστείρευτη λαϊκή σοφία της μου είχε πει: «Δεν χαλάς αυτό που έχεις, για κάτι που δεν έχεις». Αυτό ακριβώς που ήξερε η γιαγιά του Δημοτικού πριν από δεκαετίες δεν το ξέρουν οι τωρινοί «μεγάλοι μάνατζερ» και οι «άριστοι πολιτικοί»: κατέστρεψαν τον ΕΛΛΗΝΙΚΟ λιγνίτη, για χάρη ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΟΥ φυσικού αερίου. Δυστυχώς έχουμε μπλέξει με ανθρώπους που κοιτούν να καταστρέψουν, όχι να δημιουργήσουν.
Μετά τον Πανελλήνιο σάλο η ΔΕΗ επεχείρησε, με ΕΞΑΣΕΛΙΔΗ ανακοίνωση γεμάτη παραμύθια για αποπροσανατολισμό της κοινής γνώμης, να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα για την ανατίναξη εκσκαφέων στο ορυχείο Μαυροπηγής.
1. Το παραμύθι του «ακριβού» λιγνίτη λόγω CO2
Το 2013, επί κυβέρνησης Σαμαρά, ανατέθηκε η σύμβαση για τη νέα, σύγχρονης τεχνολογίας, λιγνιτική μονάδα Πτολεμαΐδα 5. Η προδιαγραφή για εκπομπές CO2 ήταν 1,05 tn/MWh. Στην πραγματικότητα, προσέχοντας την ποιότητα του λιγνίτη κατά την εξόρυξη στο ορυχείο, οι εκπομπές μπορούν να μειωθούν κάτω από 1tn/MWh. Το Μάιο 2025, κατά την παρουσίαση επενδυτικού σχεδίου παρουσία του πρωθυπουργού, η ΔΕΗ ανακοίνωσε την κατασκευή μονάδας καύσης σκουπιδιών. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Ενέργειας, ένας τόνος καιόμενων σκουπιδιών εκπέμπει 1tn CO2. Στην πραγματικότητα θα εκπέμπει περισσότερο, επειδή η πρόβλεψη είναι να καίγονται σκουπίδια των τελευταίων κλάσεων ποιότητας (4 & 5). Πρακτικά αντικατάσταση της καύσης λιγνίτη με καύση σκουπιδιών, με εκπομπές δυνητικά καρκινογόνων ουσιών (διοξίνες & φουράνια).
