"...κατά πάσα πιθανότητα το φετινό καλοκαίρι θα ξαναζήσουμε τον εξευτελισμό της Ελλάδας που ζήσαμε επί 4,5 μήνες το 2020"

Αν λάβουμε υπ' όψιν μας μόνο τα γεγονότα και όχι τις κραυγές, τους κομπασμούς και τις κινήσεις εντυπωσιασμού που εκδηλώνονται εκατέρωθεν στο πεδίο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, μπορούμε νομίζω να εκτιμήσουμε με σχετική ακρίβεια πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στο προσεχές διάστημα (εκτός αν αλλάξει κάτι δραματικά).

Γεγονός 1ο: Ο Μητσοτάκης δεν φαίνεται να ανησυχεί καθόλου για ενδεχόμενο πολεμικό επεισόδιο μεγάλης έκτασης με τους Τούρκους. Δείχνει χαρακτηριστικά άνετος και απροβλημάτιστος στις δημόσιες εμφανίσεις του, η κρατική αμυντική βιομηχανία συνεχίζει την καθοδική πορεία της προς την πλήρη απαξίωση, στις ένοπλες δυνάμεις δεν γίνεται απολύτως κανένα βήμα θεραπείας των καίριων δομικών αδυναμιών τους, και επίσης δεν γίνεται καμία προετοιμασία του ελληνικού λαού όπως θα ανέμενε κανείς αν πράγματι διαγραφόταν στον ορίζοντα πολεμική θύελλα.

Γεγονός 2ο: Παρά την απαράδεκτη και άνευ προηγούμενου επιθετική ρητορική της Άγκυρας εναντίον της Ελλάδας, η χώρα μας δεν έχει προβεί σε καμία πρακτική αντίδραση η οποία να δείχνει έστω και λίγο την ενόχλησή της. Ενώ έχουμε επιβάλει αυστηρότατες κυρώσεις στη Ρωσία η οποία ουδέποτε μας απείλησε ή μας έβλαψε, ουδεμία κύρωση έχουμε επιβάλει στην Τουρκία η οποία κυριολεκτικά έχει πάθει το τελευταίο διάστημα αμόκ εθνικιστικού παροξυσμού και έχει ενορχηστρώσει το σύνολο των δικών της ΜΜΕ σε μία εκστρατεία ψεύδους, ύβρεων και κατασυκοφάντησης σε βάρος της Ελλάδας.

Γεγονός 3ο: Είναι σίγουρο ότι οι Αμερικανοί δεν επιθυμούν σε καμία περίπτωση μία στρατιωτική σύγκρουση Ελλάδας-Τουρκίας τη στιγμή που μαίνεται ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας και επαπειλείται ραγδαία κλιμάκωση της σύρραξης με αφορμή τον αποκλεισμό του θύλακα του Καλίνινγκραντ από τη ΝΑΤΟϊκή Λιθουανία. Επομένως η Τουρκία γνωρίζει πως αν ανάψει φωτιά στο Αιγαίο αυτή την περίοδο θα έχει τους Αμερικανούς απέναντί της.

Γεγονός 4ο: Δεν έχουν παρατηρηθεί μέχρι τώρα ανησυχητικές στρατιωτικές κινήσεις εκ μέρους των Τούρκων. Όσο αιφνιδιαστικά κι αν επιλέξουν να ενεργήσουν εναντίον κάποιων νησιών ή βραχονησίδων μας, θα πρέπει αναγκαστικά να προηγηθεί μία χρονική περίοδος προπαρασκευής και συγκέντρωσης χερσαίων και αεροναυτικών δυνάμεων η οποία είναι αδύνατον να ξεφύγει της προσοχής της ελληνικής πλευράς, πολύ δε περισσότερο αφού υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι το Ισραήλ μάς συνδράμει ενεργά στον τομέα της παροχής στρατιωτικών πληροφοριών τις οποίες συλλέγει με τα προηγμένα μέσα που διαθέτει. Επιπλέον, υπάρχει η δεδηλωμένη πρόθεση του Ερντογάν να ξεκινήσει νέα στρατιωτική επιχείρηση κατά των Κούρδων στη βόρεια Συρία, οπότε είναι πολύ απίθανο να επιδιώξει να έχει ταυτόχρονα πολεμική εμπλοκή με την Ελλάδα.

Κ. Γκίνης (Στρατηγός ε.α. – Επίτιμος Α/ΓΕΣ): «Η Τουρκία και η Ελλάδα βρίσκονται στην τελική φάση μιας τροχιάς πολέμου»

Είναι οριστικό, αμετάκλητο και πέραν πάσης αμφιβολίας. Για όσους δεν το έχουν αντιληφθεί σε όλα τα επίπεδα της ηγεσίας της Ελλάδος, καλό είναι να αναστοχασθούν τάχιστα την κατάσταση, καθώς πλέον ο χρόνος εξαντλείται και οι βολικές αιτιάσεις του παρελθόντος (δεκανέας της CIA, αμερικανοί, ευρωπαίοι, οικονομική κρίση κτλ) δεν παρέχουν πλέον καμία εύσχημη δικαιολογία.

Η Τουρκία έχει θέσει ως στρατηγικό της στόχο, από το 1974, τον έλεγχο των ελληνικής κυριαρχίας περιοχών ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, ο οποίος έλαβε προοδευτικά την τελευταία του εκδοχή(Θράκη, Αιγαίο και Κρήτη) με την καλούμενη «γαλάζια πατρίδα» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το 2019, ανεξαρτήτως της εκάστοτε ελληνικής οπτικής επί του ζητήματος. Η Τουρκία θεωρεί ότι έχει «θεμελιώσει» τις «διεκδικήσεις» της μέσα από ένα πλέγμα απαιτούμενων διμερών διευθετήσεων, εναέριος χώρος, υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ, γκρίζες ζώνες, αποστρατικοποίηση νήσων, καταπίεση μουσουλμανικής μειονότητας Θράκης και Δωδεκανήσου (ανύπαρκτης από τις διεθνείς συνθήκες), έρευνα – διάσωση κτλ.
Επίσης, «είδε» ότι η Ελλάδα δεν αντέδρασε, ως εγγυήτρια δύναμη όπως και η Τουρκία, στις παράνομες ενέργειές της που καταπατούσαν βάναυσα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας (παράνομες τουρκικές έρευνες και γεωτρήσεις, εκδίωξη γεωτρύπανων κτλ), στο πρόσφατο παρελθόν και εκτίμησε ότι η Ελλάδα δεν έχει την ισχύ και τη βούληση να αντισταθεί στις τουρκικές επιδιώξεις.

Κατόπιν αυτών, πέρασε στη φάση της εφαρμογής του σχεδίου της προς επίτευξη του στόχου της στο Αιγαίο, με πολιτικές, διπλωματικές, επικοινωνιακές και υβριδικές ενέργειες. Εκτόξευσε μια ασύμμετρη επίθεση εναντίον της Ελλάδος με χρησιμοποίηση των παρανόμων μεταναστευτικών ροών το 2015, εν μέσω της οικονομικής κρίσεως, χωρίς ελληνική αντίσταση, με αποτέλεσμα να εξουθενώσει την Ελλάδα. Συνέχισε την πίεση με ενέργειες χαμηλότερης εντάσεως και επανήλθε με νέες επιθετικές ασύμμετρες ενέργειες το 2020. Τον Μάρτιο, με παράνομες μεταναστευτικές ροές στον Έβρο και για ένα τρίμηνο το καλοκαίρι - φθινόπωρο με υποθαλάσσιες έρευνες με το ερευνητικό σκάφος Oruc Reis στην Αν. Μεσόγειο. Η Ελλάδα αφυπνισθείσα από το βαθύ λήθαργο, αντέδρασε δυναμικά, χωρίς αυτή τη φορά να οδηγηθεί σε πολιτική διευθέτηση με υποχωρήσεις και περιορισμό των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, όπως είχε συμβεί στο παρελθόν (1976, 1987,1996).

Ανεξαρτήτως του εκτιμωμένου βαθμού επιτυχίας των ελληνικών ενεργειών, αυτές, σε συνδυασμό με τις διμερείς και πολυμερείς συμμαχίες και την έναρξη του επανεξοπλισμού των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, οδήγησαν την Τουρκία στο συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη τακτική δεν αποδίδει. Οπότε η Τουρκία άλλαξε το επίπεδο και το πλαίσιο του σχεδιασμού της. Με προμετωπίδα τον κίνδυνο ασφαλείας της Τουρκίας και υποστηρικτικά εργαλεία τον ιστορικό αναθεωρητισμό («αδικίες» Συνθήκης Λωζάννης), την «πολιορκία» της Τουρκίας από τη Δύση, της οποίας η Ελλάδα αποτελεί την εμπροσθοφυλακή και εκτιμώντας ότι οι συνθήκες του διεθνούς περιβάλλοντος την ευνοούν (Δύση: κόπωση με Ουκρανία για επιβολή κυρώσεων, ανοχή Τουρκίας λόγω γεωπολιτικών παραγόντων, δεν θα πολεμήσει στο πλευρό της Ελλάδος. Ρωσία και κάποιες χώρες του Καυκάσου και Μ. Ανατολής θα ταχθούν στο πλευρό Τουρκίας) προχώρησε στη φάση που βιώνουμε σήμερα, δηλαδή της ρητορικής αλλαγής συνόρων και της απροκάλυπτης απειλής χρησιμοποιήσεως στρατιωτικής ισχύος εναντίον της Ελλάδος, έχοντας δείξει με το δάχτυλο και τα πιθανά σημεία τουρκικής επεμβάσεως.

Ένα άλλο ερώτημα που τίθεται είναι πότε θα λάβει χώρα η σύγκρουση. Την πρωτοβουλία την έχει η Τουρκία και αυτή θα αποφασίσει το χρόνο, καθώς αυτή θα κρίνει πότε οι συνθήκες την ευνοούν. Έχει προετοιμάσει την κοινή της γνώμη, το διεθνές περιβάλλον, τις ένοπλες δυνάμεις της και θεωρεί ότι έχει και τη νομιμοποίηση. Ισχυρό συμβολισμό για την Τουρκία έχουν τα έτη 1922 και 1923. Το πρώτο, ειδικά το καλοκαίρι – φθινόπωρο, λόγω της εκατονταετίας του τερματισμού των στρατιωτικών επιχειρήσεων της Μικρασιατικής Εκστρατείας και το δεύτερο λόγω της υπογραφής της Συνθήκης της Λωζάννης.

Κάποιος λοιπόν θα αναρωτηθεί και μάλιστα πολύ ευλόγα γιατί να οδηγηθούμε σε πόλεμο, δεν υπάρχει περιθώριο ειρηνικής διευθέτησης; Μια απλή παρατήρηση των χαρτών Νο15 και 16 του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών, οι οποίοι απεικονίζουν τις συνολικές τουρκικές διεκδικήσεις θα οδηγήσει αβίαστα στο συμπέρασμα, ότι οποιοσδήποτε Τούρκος πολιτικός επιχειρήσει να χαμηλώσει τον πήχη των διεκδικήσεων ή αν δεν πάρει κάτι από αυτά, θα θεωρηθεί αυτομάτως προδότης, ενώ από ελληνικής πλευράς δεν υπάρχει κανένα περιθώριο διαπραγμάτευσης με βάση το τουρκικό πλαίσιο. Σημειωτέον, η επίσημη Ελλάδα δεν έχει καταθέσει ποτέ και πουθενά χάρτες διεκδικήσεων, αν και θα μπορούσε να το κάνει και αφήνει πάντοτε το πεδίο ανοικτό καλώντας την Τουρκία για τελική επίλυση του καθεστώτος του Αιγαίου με βάση το διεθνές δίκαιο και την προσφυγή σε διεθνή δικαστικά όργανα, χωρίς ωστόσο θετική ανταπόκριση. Επομένως, η τουρκική συμπεριφορά και πρακτική, ο μαξιμαλισμός και η ανελαστικότητα των τουρκικών επιδιώξεων, έχουν διαμορφώσει μια αδιέξοδη κατάσταση, η οποία φαίνεται ότι είναι αδύνατο να διευθετηθεί ειρηνικά.

Όλα αυτά έχουν προκαλέσει την ανησυχία και τον προβληματισμό της ελληνικής ηγεσίας αλλά και της κοινωνίας συνολικά, οι οποίοι παρατηρούν ότι το αφήγημα περί διεθνώς απομονωμένου Ερντογάν, καταρρέουσας τουρκικής οικονομίας, τουρκικής ρητορικής για εσωτερική κατανάλωση, διεθνών ραπισμάτων στην Τουρκία, Ελλάδα με ισχυρές συμμαχίες, παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας και ψύχραιμη δύναμη, δεν λειτουργεί αποδοτικά και πάνω από όλα αποτρεπτικά. Επομένως, προκύπτει η ανάγκη να επανεξετασθεί η ελληνική στρατηγική. Η κυβέρνηση χωρίς να ανεβάσει του τόνους, όπως πολύ σωστά πράττει, πρέπει να εκπέμψει ισχυρό μήνυμα ετοιμότητας και αποφασιστικότητας αντιμετωπίσεως της τουρκικής απειλής, το οποίο δεν πρέπει να είναι επικοινωνιακό αλλά ουσιαστικό και ορατό. Για να το επιτύχει αυτό είναι απαραίτητο να προβεί κατ’ ελάχιστο στις παρακάτω ενέργειες και δράσεις.

ΕΕ: Πρόσθετη βοήθεια στην Τουρκία για τη στήριξη προσφύγων

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει επιπρόσθετα 50 εκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη των ευάλωτων προσφύγων και των κοινοτήτων υποδοχής τους στην Τουρκία. Tο Δικτύο Κοινωνικής Προστασίας Έκτακτης Ανάγκης της ΕΕ (ESSN), υποστηρίζει επί του παρόντος πάνω από 1,5 εκατομμύριο άτομα στην Τουρκία μέσω χρηματικής βοήθειας.

Όπως αναφέρει η ανακοίνωση της Κομισιόν,

• "Το κόστος ζωής και η έλλειψη πρόσβασης σε τακτικό εισόδημα δυσκολεύουν τις ευάλωτες οικογένειες να τα βγάλουν πέρα"
• "η ανθρωπιστική βοήθεια θα διατεθεί σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης και θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση ζητημάτων προστασίας, όπως η νομική συμβουλευτική, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, καθώς και η πρόσβαση σε πολιτική τεκμηρίωση"
• "η Τουρκία έχει καταβάλει αξιέπαινες προσπάθειες για να τους παρέχει πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης και της υγειονομικής περίθαλψης, αλλά πολλοί αντιμετωπίζουν βαθύτερο χρέος και φτώχεια λόγω των δευτερογενών επιπτώσεων της COVID-19 και της υποτίμησης της τουρκικής λίρας."

Ο Επίτροπος για τη Διαχείριση Κρίσεων, Γιάνες Λέναρσιτς, ανέφερε ότι ,